Yaz Tatilinin Azılı Düşmanları: Virüsler, Bakteriler...

Anadolu Sağlık Merkezi’nden Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Dr. Elif Hakko, tatil sırasında meydana gelen hastalıklar ve alınması gereken önlemlerle ilgili bilgi verdi.

Seyahatle ilgili riskler nelerdir? Riskleri belirleyen en önemli faktör gidilecek ülkedir. Kişi kullanması gereken ilaçları temin etmekte zorlanabilir. Bu nedenle düzenli kullandığı ilaçları yanında bulundurmalıdır. Gideceği ülkedeki hastalıkları araştırmalı ve eksik aşısı varsa gitmeden önce tamamlamalıdır.

Seyahatler sırasında en sık karşılaşılan enfeksiyonlar nelerdir? Enfeksiyonlar seyahat edilen bölgeye göre değişiklik göstermesine rağmen, ilk akla gelenler turist ishali, sıtma, sarı humma, kolera, hepatit A, hepatit B, tifo, zatürre ve griptir.

Seyahat öncesi hangi aşılar yapılmalıdır? Hastalığın yerleşik olduğu ülkelere girerken yapılması yasal olarak zorunlu olan sadece iki aşı vardır: Sarı humma ve meningokok. Sarı humma aşısı Sağlık Bakanlığı tarafından izin verilen merkezlerde yapılır. Sarı humma, gebelere, bağışıklık kusuru veya direnci kıran hastalığı olanlara yapılmamalıdır. Meningokok aşısıysa, menenjit etkeni olan mikrobun A,C,Y ve W135 alt gruplarına etkilidir. Afrika ülkelerine ve hacca gidecek olanlara yapılmalıdır.

Seyahat öncesi çocuklar için aşı gerekir mi? Çocukların normal aşı takvimine göre aşılanmaları aksatılmamalıdır.

Turist ishali nedir? Ne zaman düşünülür? Günde 2-3 kez sulu dışkılama, beraberinde karın ağrısı, ateş, bulantı, kusma gibi belirtilerden herhangi birinin olması durumunda turist ishali düşünülmelidir.

İshalden nasıl korunulur? Kapalı şişelerdeki sular içilmelidir. Açıkta satılan yiyecekler, pişmemiş etler, soslar, salatalar gibi riskli olabilecek yiyeceklerden uzak durulmalıdır. Dişler, kaynamış veya kapalı suyla fırçalanmalıdır.

Seyahat sırasında kan yoluyla bulaşan hastalıkları nelerdir ve nelere dikkat edilmelidir? Hepatit B, C, AIDS gibi hastalıklar kanla bulaşan hastalıklardır. Kan ve kan ürünleri, iğneler, tıbbi aletler, diş aletleri, kaza ve travmalar kan yoluyla bulaşan hastalıklar açısından risklidir. Dövme, akupunktur, piercing de benzer riskler taşır. Güvenli yerlerde yapılmalıdır.

Seyahatlerde cinsel temasla bulaşan hastalıklar nelerdir, nasıl korunulur? Cinsel temasla bulaşan hastalıklar AIDS, bel soğukluğu, hepatit B, frengi vs.dir. Korunma yöntemi hepatit B için aşı, diğerleri içinse prezervatiftir.

Deride oluşabilecek hastalıklardan nasıl korunulur? Eller iyi yıkanmalı, açık yaralar kapatılmalı, ayaklar kuru ve temiz tutulmalıdır. Özellikle şeker hastalarının ayaklarına daha fazla özen göstermesi gerekir. Dışarıda kurutulan çamaşırlar ütülenerek giyilmelidir. Tropik bölgelerde güneş kremi, şapka ve gözlük kullanılmalıdır.

Enfeksiyonlar dışında seyahatle ilişkili diğer sağlık sorunları nelerdir? Araç tutması, jet lag, pıhtılaşma vs. yolculuk esnasında oluşabilecek sorunlardandır. Bir diğer önemli sorun da uzun yolculuklarda bacaklarda oluşan pıhtılaşma sorunudur, özellikle yaşlı, kalp veya şeker hastası kişilerde rastlanır.

Gebelerin nelere dikkat etmesi gerekir? Gebeler her ilacı alamadığından özel ilgilenilmesi gereken bir gruptur. 3-6. aylar, seyahat için en uygun zamandır. Bazı aşılar gebelere uygulanamaz. Sinek kovucu spreylerin de sadece %20’si gebelerde kullanılabilir, seçerken dikkatli olmak gereklidir.

Kronik hastalığı olan hastaların seyahatten önce ne yapmalıdır? Şeker ve kalp gibi sürekli doktor kontrolü gerektiren hastalığı olanlar, seyahatten önce doktorlarına danışmalı ve gerekli önlemleri almalıdır. Sürekli ilaç kullanan hastaların da yeterli miktarda ilacı yanlarında götürmeleri uygun olur. Ayrıca gümrüklerde sorun çıkmaması için, gidilecek ülkenin dilinde veya İngilizce yazılmış bir raporu da yanlarında bulundurmalıdırlar.

Seyahatten döndükten sonra yapılması gerekenler nelerdir? Seyahat dönüşü en çok karşılaşılan sorunlar ishal, üst solunum yolu enfeksiyonları, deri döküntüleri ve ateştir. Ateşli hastalık ciddiye alınması gereken bir durumdur. Sıtmaya ve hayatı tehdit edici başka bir nedene bağlı olabilir. Mutlaka bir enfeksiyon hastalıkları uzmanına başvurulmalıdır. Bazı hastalıkların kuluçka süresi uzun olabilir. Tüberküloz, sıtma ve hepatit belirtilerinin oluşması bazen aylar alabilir.